Apenheul / Geschiedenis

Geschiedenis


In de jaren 60 had de Rotterdamse fotograaf Wim Mager enkele penseelaapjes en wolpapen thuis als hobby. Destijds waren deze dieren net zo makkelijk te koop in de dierenwinkel als nu Cavia's en konijnen. Toen de penseelaapjes jongen kregen was de hobby van Wim Mager helemaal niet meer te stoppen. Hij ging naar verschillende dierentuinen in Nederland, want hij wilde zoveel mogelijk leren over de verzorging van apen. Wim Mager leerde een heleboel van de verschillende dierentuinen maar hij zag ook dat de apen in veel gevallen beter gehuisvest moesten worden. Als de verblijven anders gebouwd zouden worden en de inrichting verbeterde zouden de bezoekers met andere ogen naar de apensoorten kijken. Met de gedachten die Wim Mager had kreeg hij het idee om een speciaal apenpark  op te richten waar de apen vrij tussen de bezoekers liepen. De apen zouden in het park in grote mate van vrijheid leven en een natuurlijk gedrag kunnen vertonen.

De Apenheul is een schuilplaats voor verschillende apensoorten. "Heul" betekend dan ook Schuilplaats of Toevluchtsoord. In 1969 had Wim Mager zijn ideeën voor de Apenheul rond en kon hij op zoek gaan naar een goede locatie om zijn plannen waar te kunnen maken. Het park Berg en Bos had rond 1970 dringend de behoefte aan een nieuwe publiekstrekker om de bezoekers weer warm te maken voor Berg en Bos. Het duurde nog wel tot 1971 voordat het park gerealiseerd kon worden er waren namelijk enkele instellingen tegen het park. Zij waren bang dat "amateur" Wim Mager niet goed voor de apen kon zorgen en dat het gevaarlijk was om de apen los te laten tussen de bezoekers. In 1971 kon de Apenheul dan toch open gaan. Door de kritiek moest het parkje bescheiden blijven en konden er maar enkele soorten getoond worden aan de bezoekers. De apenheul bestond uit wolapen, dwergaapjes en enkele slingerapen rond een houten blokhut in het park Berg en Bos. Het bescheiden apenpark bleek een succes en de kritiek die bij voorbaat geuit was bleek niet terecht. Wim Mager had goed nagedacht over zijn park. De apen bleven gezond en kregen zelfs jongen, de bezoekers werden ook niet gebeten door de apen. De bezoekers kwamen zelfs in steeds grotere aantallen naar het park. Om het park was geen afrastering aangelegd en de apen konden zich vrij door het park Berg en Bos begeven. De meeste apen bleven wel in de buurt van de houten blokhut de apen beschouwden dit toch wel als een soort van thuis. De pinché aapjes maakten soms wel uitstapjes van 3 tot 4 kilometer buiten de Apenheul. Maar toch kwamen deze aapjes iedere avond netjes terug. De mannelijke wolapen, de leiders van de groep, werden van bezoekers gescheiden omdat deze soms gevaarlijk zouden kunnen zijn. De vrouwelijke wolapen bleven hierdoor ook in de buurt van de Apenheul. De gemeente Apeldoorn gaf groen licht om de Apenheul te laten uitbreiden. Zo kon de Apenheul verder uitbreiden en ging steeds meer lijken op de daadwerkelijke plannen die Wim Mager in zijn hoofd had.

In 1976 kwam een droom van Wim Mager uit er kwam een groep van 8 gorilla's naar de Apenheul. Voor de gorilla's werd een groot eiland aangelegd met bomen en struiken. Een gracht met water moest ervoor zorgen dat de gorilla's niet van het eiland afkonden. Er was nog nergens anders op de wereld ervaring met gorilla's huisvesten op een eiland. Zo was al binnen zes weken bijna het gehele eiland verbouwd door de gorilla's. Van de bomen maakte de gorilla's steeds nieuwe slaapnesten, na die zes weken hadden de Gorilla's zo'n 150 slaapnesten gebouwd.  Een paar jaar later, in 1980, ging het met het vrij rond laten lopen van de apen niet meer goed. Een groep doodshoofdaapjes ging er vandoor. Op 4 apen na kon de groep teruggevonden worden. De wolapen gingen ook zwerven, overdag zaten de apen te snoepen van etenswaren bij het restaurant en kwamen dan vaak 's avonds ziek terug. Om er voor te zorgen dat de apen niet meer bij het restaurant konden komen werd er een speciaal apenvrij hek om het hele terrein aangelegd. Immers over gewone hekken konden de apen alsnog ontsnappen. Terwijl er hard gewerkt werd aan de afrastering om het terrein, brandde op 24 Maart 1981 de houten apenhal totaal af. De meeste apen vluchtten het gebouw uit. Helaas vluchtten sommige apen juist het gebouw in, de dierenverzorgers konden nog enkele apen uit de brandende hal redden. Jammer genoeg stierven er toch nog 38 dwergaapjes en 8 slingerapen. Na de brand werd het park weer met volle moed herbouwd. Er kwam een nieuw hoofdgebouw en het park werd zelfs verbeterd. Wim Mager besloot de Apenheul onder te verdelen in een paar aparte gebieden waarin de verschillende apen die het goed met elkaar konden vinden kwamen te wonen. Door extra bomen, planten en struiken te planten en een enkele nieuwe apensoort zoals gibbons, berberapen en leeuwaapjes werd het park een stuk aantrekkelijker.

In 1986 werd het privé-bedrijf de Apenheul omgezet in een stichting, met als doelstellingen natuureducatie en natuurbehoud. Vanaf 1995 werkt de Apenheul aan een masterplan om het park te vernieuwen. Uiteraard om de apenverblijven te vernieuwen maar ook om het landschappelijk karakter van de Apenheul te verbeteren. Bijvoorbeeld met watervalletjes, kronkelpaden en verschillende uitzichtpunten. In de afgelopen jaren is het park al flink onder de schop genomen. Er zijn al verschillende vernieuwde apengebieden bijgekomen net als een restaurant, en een souvenirshop. Naast de vernieuwingen zijn er ook een enkele nieuwe apensoorten naar de Apenheul gekomen zoals de bonobo's, de wanderoes, de blauwoog-maki's en orang-oetans. De orang-oetans kwamen in 1999 naar de Apenheul toe. In Maart 2002 brandde voor de tweede keer in de geschiedenis van de Apenheul een gebouw af.

In 2005 overleed een icoon van de Apenheul, gorilla Bongo. Bongo was de zilverrug van het gorilla-eiland. Hij overleed aan een Stretokokbacterie. Bongo heeft de jaren dat hij leider was van de Apenheulse groep niet stil gezeten, hij heeft 27 kinderen verwekt in zijn 33 jaar durende leven.

In 2006 voegde Apenheul een unieke soort toe aan de collectie, de Kroonsifaka die tot dan nergens in de Benelux te zien was. Apenheul bouwde voorzichtig door volgens het masterplan. I

n 2004 kwam er een nieuwe tribune bij de gorillavoedering en in 2006 een totaal vernieuwd berberapen gebergte.

In 2008 volgde een nieuwe brug tussen de de eilanden van de bonobo's en de slingerapen. Een klimparcour voor kinderen, een vogelvoliere en een draaimolen met dierfiguren maakt het compleet. Helaas overleed oprichter Wim Mager in 2008.

In het Jubileumjaar 2011 kwamen er 3 mannelijk neusapen uit Singapore Zoo. Deze dieren worden nergens anders gehouden in Europa.